Özellikle uluslararası hava yolu kargo taşımacılığı işlemlerinde tercih edilen kargo uçakları pek çok yönden avantajlar sunar. Kargo gönderiminde hava yolu kullanımı giderek artmaktadır. Hemen hemen her şeyi kargo uçakları ile göndermeniz mümkündür. Hava yolu kargo taşımacılığı aracılığı ile taşıma işlemleri yapılırken yüklerin türlerine göre uçağa yükleme ve taşıma işlemleri yapılır. Kargolarda sevk işlemi yapılacak yüklerin niteliğine göre taşıma, paketleme ve etiketleme gibi işlemler gerçekleştirilir. Hava yolu kargo şirketleri kargoları uçağa yüklenme şekillerine göre 2 ana grupta yapar. Bunlar;
- Dökme, yığma bir diğer adı ile Bulk kargolar,
- ULD (Igloo) yani palet veya konteyner haline gelmiş kargolar.
Dökme kargolar: Herhangi bir taşıma aracına (palet ya da konteyner gibi) koyulmayan parça kargolara verilen addır. Bu kargolar yolcu uçaklarının kargo bölümlerinde taşınabildiği gibi kargo uçakları ile de taşınmaları mümkündür. Taşıma sırasında dikkat edilmesi gereken noktalar vardır. Taşıması yapılacak olan kargonun dökme yük formunda taşınabilir nitelikte olması gereklidir. Taşıyıcının kargonun kabulüne dair bir itirazı ya da kısıtlaması olmamalıdır. Taşınacak kargonun boyutu ve ağırlığı uçağın kabul standartlarına uyacak şekilde olmalıdır.
ULD kargolar: Uçağa yüklemesi yapılacak olan kargoların standart tek ünite (birim) konteyner ya da paletler haline getirilmesi ve yüklenmesi şekline verilen addır. Çoğunlukla standart ebatlarda oldukları için lojistik firmalarının yükleme öncesinde gönderilerin hacim, boyut ve ağırlık gibi ölçümleri yapması gerekir. Uçağın ve yükün uygunluğunun kontrolü ardından yükleme işlemleri gerçekleştirilir. Birim haline getirilen gönderiler (kargolar) uçaklara konveyör adı verilen özel sistemler ile yüklenir. Konveyörler hava yolu kargo taşımacılığı avantajları sunan yardımcı araçlardandır. Kargoların uçağa yüklenilmesinde ve boşaltılmasında kullanılan mekanik taşıyıcılardan oluşan şeritlerdir. Yüklerin ağırlıklarına ve boyutlarına göre farklı yapılardadır.
Uçaklar belirli boyutlardaki gönderileri taşıyabilir. Taşınacak yüklerin ağırlıkları için belirli sınırlamalar vardır. Bu sınırlamaların nedeni ise uçakların sınırlı bir ağırlıkta taşıma işlemini gerçekleştirebilmesidir. Türkiye’de hava yolu kargo taşımacılığı tüm dünyada uygulanan yöntemi kullanarak ağırlıkları bölüp farklı uçaklar ya da seriler ile gönderimini sağlar.
Hava Yolu Taşımacılığında Nakliye ve Yükleme İşlemleri
Hızlı ve avantajlı olan hava yolu kargo taşımacılığının üstün yönleri oldukça fazladır. Canlı hayvan, bitki ve sebze gibi bozulabilir ürün sınıfına diren gönderileri de yapma imkanı sunmaktadır. Genel kargo gönderimlerinin yanı sıra özel kargo ve tehlikeli kargo gönderim seçenekleri de mümkündür.
Kısa sürede yerel ve uluslararası gönderim sağlaması, hava yolu taşımacılığının tercih sebeplerinden. Taşımacılık yapılırken kargolar yükleme alanlarına taşınır ve kargo uçaklarına yüklenirler. Özellikle yüklü miktarda uluslararası hava yolu kargo taşımacılığı işlemleri sırasında yükleme alanına götürülmesi ve uçağa yüklenmesi oldukça zor işlemlerdir. Bu işlemleri kolaylaştırmak amacı ile bazı ekipman ve yardımcı araçlar kullanılır. Palet, ağ, konteyner gibi yardımcı araçlar ile yüklenen kargolar teslim alanına doğru yola çıkar. Yükleme sırasında kullanılan ekipmanlar kargo türlerine ve boyutlarına göre değişiklikler gösterebilir. Kargo uçaklarının yükleme ve boşaltma alanları bulunur. Bu alanlara kadar uçaklar ile taşınan kargolar çeşitli araçlar ile teslimata çıkarılır. Uluslararası gönderimlerde gümrük kontrol noktaları da bulunur. Gönderimi yapılacak kargoların taşınmasında ve nakliyesinde herhangi bir kısıtlama olmadığına emin olmanız gereklidir. Taşımacılık işlemi yapılmadan hava yolu kargo taşımacılığında fiyatlandırma planlamaları ve ayarlamaları yapılır. Böylece yükleme anından indirme ve boşaltma anına kadarki bütün işlemler belirlenerek ücretlendirmeler yapılır. Kargo ağırlığı ve kargonun büyüklüğü de ücretlendirmeyi doğrudan etkileyen unsurlardandır. Türkiye’de hava kargo taşımacılığı yapan firmalar gittikçe fazlalaşmaktadır. Bu sayının artması hava yolu taşımacılığının yaygınlaşmasını ve ulaşılabilir hale gelmesini sağlamaktadır.
